ई –पेपर | विज्ञापन | ग्राहक बन्नुहोस | Podcast |
arthik abhiyan

झार उखेलौं, देश बनाऔं

२०८० भदौ, २२  
तीतो मीठो
Aarthik Abhiyan 18th Anniversary Image Not Found
author avatar मदन लम्साल

झार उखेलौं, देश बनाऔंपछिल्ला केही वर्षयता विदेशमा थुप्रै रोजगारी खुलेका कारण नेपाली युवा स्वदेशमा झार उखेल्न जानुको साटो विदेशतिरै हान्निइरहेका छन् । उता नहान्निनेहरू यता कुनै अरू धन्दामा लागेकाले पनि देशमा झार उखेल्ने मानिसहरू भेटिएका थिएनन् । तर पूर्व सरकारले शुरू गरेको प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम अन्तर्गत झार उखेल्ने कार्यक्रमका परिणाम अहिले पो देखिन थालेका छन् । आशा गरौं, अब विदेश जानुको साटो झार उखेल्नैका लागि पनि युवाहरू स्वदेशमै अडिनेछन् ।

हो, प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रमअन्तर्गत यो पाँच वर्षमा राज्यकोषबाट करीब ४० अर्ब रुपियाँ खर्च भएछ । यो रोजगारी खासगरी बाँदर लखेट्ने, गाईवस्तु धपाउने र झार उखेल्ने कार्यक्रममा खर्च भएको रहेछ । भाउजूले भनेअनुसार बाँदरको बन्ध्याकरण कार्यक्रम पनि ल्याउन सक्ने हो भने यो रकम अझ बढ्न सक्ने थियो । जे होस्, यो आर्थिक वर्षको बजेटमा पनि यस्ता कार्यक्रमका लागि सरकारले झन्डै रू. ६ अर्ब रुपियाँ विनियोजन गरेको छ । कतिपयले यसलाई अनुत्पादक खर्च भनेर आलोचना गरेछन् ।

यस्तो झारपात गफ भनेर होच्याए पनि यसको महत्त्व कम छैन है ! बल्ल सरकारले झारको महत्त्व थाहा पायो । सबै काम छाडी अब झार उमार्ने र उखेल्ने कामलाई प्रमुख प्राथमिकताका साथ गर्नुपर्ने समय आएको छ । अब स्कुल कलेजको पाठ्यक्रममा समेत झार रोप्ने र त्यसलाई काट्ने तरीकाका विषय समावेश गर्न ढिला भइसकेको छ । यसै पनि हाम्रा विद्यार्थीहरू रोप्ने र काट्ने कुरामा अब्बल सावित छँदै छन् । खासगरी कलेजको चुनावको बेला यो स्पष्ट देखिने नै गरेको छ ।

देशमा अशिक्षित अथवा विना डिग्रीधारीले घाँस उखेल्ने वा काट्ने कार्य गरिरहेकै थिए । अब डिग्री हासिल गरेकाहरूलाई समेत घाँस उमार्ने र काट्ने कार्यक्रममा संलग्न गराउन थालेपछि देशले विकासमा चाँडै फड्को मार्न सक्छ भन्नेमा यो पंक्तिकार पूर्ण विश्वस्त छ । आज देशले कृषि क्षेत्रमा यति ठूलो फड्को मार्न सक्नुमा कृषि विज्ञान पढ्नेहरूको ठूलो हात रहेकोमा कुनै द्विविधा रहेन । अब पाठ्यक्रममा झार वा घाँस विज्ञान पनि थपिदिने हो भने देशमा बेरोजगारको संख्या दशौं लाखबाट एकैचोटि शून्यमा झर्नेमा कुनै शंका छैन । घाँस विज्ञान पढेर युवाहरूले देशमा घाँस उत्पादन, विक्रीवितरण र निर्यातसम्म गर्ने हो भने देशलाई यसले कति अघि बढाउला भन्ने कल्पना गर्दा पनि मन आनन्दित हुन्छ भन्या ! अस्ति चीनमा घाँस निर्यात गरेको देख्नु भएन ? चीनले जति नि घाँस लिने भएपछि यता उखेल्न परेन त घाँस ? घाँस नउखेली निर्यात हुने कुरै भएन ।

विगतमा हाम्रा राजनीतिक दल र नेताहरूले जनआन्दोलन गरे, पछि आएर धन आन्दोलन गरे । अनि शिक्षा र कृषि क्रान्तिका नाममा के के क्रान्ति गरे गरे । वास्तवमा अहिले अपरिहार्य रूपमा गर्न बाँकी चैं यै घाँस आन्दोलन नै हो । किनकि घाँस अब केवल जनावरका लागि मात्र उपयोगी रहेन । यो त अब मान्छेका रोजगारीसँग जोडिएको एक जल्दोबल्दो विषय पनि बनेको छ । अर्थात् घाँस उम्रियो भने रोजगारी उघ्रियो, अर्थतन्त्र सुध्रियो । रोजगारी सुध्रियो भने बेरोजगारको घरमा चुह्लो बल्यो, नत्र बलेन । भनेको मतलब घाँस अब मानिसको पनि भोजनसँग जोडिएको विषय बनेको छ ।

विगतमा हाम्रा राजनीतिक दल र नेताहरूले जनआन्दोलन गरे, पछि आएर धन आन्दोलन गरे । अनि शिक्षा र कृषि क्रान्तिका नाममा के के क्रान्ति गरे गरे । वास्तवमा अहिले अपरिहार्य रूपमा गर्न बाँकी चैं यै घाँस आन्दोलन नै हो ।

देशमा धान वा गहुँ फलाउने कृषि कर्म गर्ने परिस्थिति त अब रहेन । किनकि कृषिका नाममा बैंकबाट अर्बौं ऋण कहिल्यै खेत नदेखेका व्यापारी र बिचौलियाले बीचैमा खाइरहेका छन् । सच्चा किसानका लागि सिँचाइ, मल बिउबिजन र बजारको अभावमा कृषि गर्न अब सम्भव रहेन । यसरी मल, बीउ, सिँचाइ नभए पनि आफै उम्रने झार नै अब कृषिको विकल्पको रूपमा खडा भएको छ । किनकि डाँडापाखादेखि हिजो धान, गहुँ फल्ने खेतहरूमा समेत अहिले केवल घाँसै घाँस आफै उम्रेका छन् । घाँस वा झार उखेल्ने योग्यता बोकेका थुप्रै व्यक्तिहरू आज सरकारी अधिकारी, नेता, मन्त्री वा पत्रकार, लेखक बनिसकेका छन् । यदि परिस्थितिले साथ नदिएको भए आज उनीहरू पनि झार उखेलिरहेका हुन्थे । किनकि अहिले उनीहरूले जे गरिरहेका छन्, त्यो झार उखेल्नु समान नै त भएको छ ।

‘नेपाल दुई ठूला ढुंगाको बीचको तरुल’ हो भनेर पृथ्वीनारायण शाहले उहिल्यै भनेका थिए रे । यसको मतलव चीन र भारत दुई ठूलो देशको बीचमा रहेको नेपालले उनीहरूसँग उत्पादन र विक्री आदिमा गरेर प्रतिस्पर्धा गर्नै सक्तैन । अनि झार रोप्ने र त्यसलाई फेरि उखेल्ने काम नगरेर के गर्ने त ? घाँस महिमा त उहिल्यै आदिकवि भानुभक्तले गाएकै थिए । बल्ल नेताको दिमागमा त्यो छिरेछ । गाँस, बास र कपास भन्थे पहिले, त्यो सबै घाँस भएछ अहिले । जनताले कुरा बुझ्ने कहिले ? 

सबैलाई थाहै छ, ठूलाठूला जनावरहरू ब्रेकफास्ट, लञ्च, डिनरमा सधैं घाँस नै लिन्छन् । अनि त देशमा घाँसको उत्पादन कति परिमाणमा हुनुपर्छ ? घाँसका आकार, प्रकार कति किसिमका हुन्छन् ? कुन कुन जनावरले घुस ‘सरी’ घाँस खान्छन्, कुनले खाँदैनन् भन्ने जस्ता प्रश्नको उत्तर खोज्न ढिला भएन त ?

आधुनिक धरहराका प्रणेता तथा महान् जोकर प्रधानमन्त्रीले एउटा धरहरा बनाउँदा कति सिमेण्ट, छडलगायत निर्माण सामग्रीको खपत हुन्छ, कति बेरोजगारले रोजगारी पाउँछन् भन्ने लगायत थुप्रै फाइदा बताउँदै सत्ताबाट बिदा भएका थिए । जाबो एउटा धरहराले त देशको अर्थतन्त्रमा त्यत्रो प्रभाव पार्न सक्छ भने देशैभरि घाँस उमार्ने, काट्ने र जनावरलाई ख्वाउने कार्यक्रम गर्दा यसले देशको अर्थतन्त्रमा कति बहुआयामिक हिसाबले फरक पार्ला, सोच्या छ कसैले ?

देशमा घाँस काट्ने हँसिया मात्रै पनि कति उत्पादन होला ? हँसियाको त्यै महत्त्व थापा पाएर त नेपालका नामी बेनामी क्रान्तिकारी दलहरूले आफ्नो दलको झण्डामा हँसियामा हथौडा राख्ने गरेका । त्यसैले घाँसको माक्र्सवाद, लेलिनवाद र माओ विचार धारासँग गहिरो सम्बन्ध छ । यसरी घाँसको माक्र्सवादीय अर्थशास्त्र राम्रोसँग बुझेर सोही अनुरूप काम गर्ने हो भने घाँसले देशको अर्थतन्त्रको कायापलट गर्न सक्छ । डुब्न लागेकालाई त त्यान्द्राको सहारा भए पुग्छ भन्छन्, जताततै घाँसै घाँस भएपछि भएन त देशका लागि खास ? अझ घाँसको अन्य उपयोगिताका विषयमा त अध्ययन नै भएको छैन । यसका लागि एउटा आयोग बनाइहाल्ने हो कि ? जस्तै, जान्यो भने त झार जडीबुटी पनि त हो नि । अब झार नामक जडीबुटी उखेलेर बेच्न सके भइन्न त छिट्टै धनी ?

हरेक दिन हजारौंका हाराहारीमा नेपाली पढ्नका लागि भनेर विदेशतिर लागिरहेका छन् । यहाँबाट त्यहाँ जाँदा यो गर्छु र त्यो गर्छु भनेर जे जे भने पनि अन्तमा त्यही सानातिना झार उखेल्ने किसिमका काम भन्दा बेशी खासै केही गरेको तथ्यांक छैन । विदेशमा कामै गर्न जानेहरूले त झन् प्राय: यस्तै उस्तै केही काम पाउने न हुन्, जुन घाँस काट्ने वा झार उखेल्ने भन्दा खासै फरक हुन्न ।

त्यसैले देशको साँच्चिकै विकास गर्ने हो भने अब स्वदेशमै घाँस खुर्केर वा झार उमारेरै हो । बरु आउनोस्– देशको विकास गर्न तपाईं हामी पनि झार उमार्ने अनि त्यसलाई पछि उखेल्नेतिर लागौं । 

घाँस काट्ने खुर्केर

आयो झार हुर्केर

कसलाई दिऊँ यो 

घाँस .... । 

Neco insurance LimitedAarthik Abhiyan Viber Community
प्रतिक्रिया [0]

   

Nepali PatroSaurya Cement (replace Riddhi Siddhi Cement)