काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले आफ्नो ५ वर्षे कार्यकालको अन्तिम दिन शुक्रबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा नेपालको आर्थिक स्थायित्व, कोभिड-१९ जस्ता चुनौती सफलतापूर्वक व्यवस्थापन गरेको दाबी गर्दै आफ्नो योगदान बारे चर्चा गरे ।
कार्यकालभर विवाद, कोभिड-१९ र युक्रेन संकट, विश्वभर आएको मन्दी र त्यसले नेपालमा पारेको असर, मन्त्रीसँगको टसल शेयर बजारको उछाल देखि ओरालो यात्राका साक्षी बनेका अधिकारीले आफ्नो कार्यकालमा गाली र ताली दुबै पाएका छन् । अधिकांश समय आफ्नै प्रशंसा गरेका अधिकारीले मौद्रिक नीति, वित्तीय नियमन, र विदेशी विनिमय नीतिबाट मूल्य स्थिरता, बाह्य क्षेत्र सुदृढता र जनविश्वास कायम गरेको बताए । उनले भने, "वित्तीय समावेशिता, डिजिटल भुक्तानी विस्तार, र ग्राहक संरक्षणमा ठूलो प्रगति भएको छ।"
विश्वव्यापी महामारी र रुस-युक्रेन युद्धजन्य मूल्यवृद्धिले गर्दा अर्थतन्त्रमा दबाब बढेपनि समयानुकूल नीतिबाट स्थायित्व कायम रहने उनले जोड दिए । "ब्याजदर व्यवसायमैत्री राखेर मूल्यवृद्धि ६ प्रतिशतभन्दा तल ल्याइयौं," उनले स्पष्ट गरे।
उनको कार्यकालमा भएको एउटा महत्वपूर्ण काम भनेको डिजिटल क्रान्ति र वित्तीय पारदर्शिता, फिनटेक र इलेक्ट्रोनिक भुक्तानी लगायतमा भने धेरै प्रगति भएको थियो । उनले यो उपलब्धिलाई पनि क्यास गर्ने प्रयास गर्दै फिनटेक र इलेक्ट्रोनिक भुक्तानीमा नेपालले उल्लेख्य प्रगति गरेको उल्लेख गरे । उनले भने, "साइबर सुरक्षा र सम्पत्ति शुद्धिकरणमा अन्तर्राष्ट्रिय मानक पूरा गर्न थप प्रयास जारी छ।"
गभर्नर अधिकारीको कार्यकाल (२०७६–२०८१) लाई नेपालको आर्थिक इतिहासमा "डिजिटल र वित्तीय सुधारको दशक" को रूपमा चिनिने विश्लेषकहरूको अनुमान छ।
कानुनी संशोधन, बैंकिङ कसुर ऐन, विदेशी विनिमय नियम, र वित्तीय ग्राहक संरक्षण कानुनको मस्यौदा सरकारमा पेश गरे कति पारित भए भने केही प्रकृयामै रहेका छन् । संस्थागत सुधारमा सूचना प्रविधि, सुपरीवेक्षण, र वित्तीय समावेशिता विभागको स्थापना समेत गरेका थिए ।
विदेशी लगानी सहजिकरणका प्रयास, डलर कार्ड सुविधा विस्तार र ऋण प्रवाह सहजीकरण जस्ता काम गरेको अधिकारीको दाबी छ । अधिकारीका अनुसार आर्थिक प्रगतिका तथ्यांकहरूमा विद्युतीय भुक्तानी- २०७६ मा २८ प्रतिशत रहेकोमा हाल ६८ पुगेको, विदेशी मुद्रा भण्डार १२ अर्ब डलर रहेको जुन कोभिडपछिको न्यूनतम ९.५ अर्बबाट सुधार भएको बताए ।
जाँदाजाँदै उनले चुनौती र भविष्यको योजनाहरूबारे पनि बोलेका थिए । अधिकारीले अपर अरुण जलविद्युत् जस्ता योजनामा नीतिगत अवरोध र राजनीतिक हस्तक्षेपले केन्द्रीय बैंकको स्वायत्तता प्रभावित नहोस् भन्ने आग्रह गरे। उनले आफ्नो कार्यकालको समीक्षा गर्दै "संस्थागत स्मृति" नामक संग्रह प्रकाशनको घोषणा समेत गरे।
अन्तिममा उनले भने "म सन्तुष्ट छु। नेपालले आर्थिक सुधारमा गति कायम राखोस् ।